باراک اوباما: داوطلب ریاست جمهوری از حزب دموکرات و حامی فشار بیشتر بر ایران

در روز های گذشته، همزمان با انتشار خبر موافقت رهبر جمهوری اسلامی ایران با انجام گفتگوی رودرروی ایران و آمریکا درباره عراق، چند قانونگذار از حزب دموکرات آمریکا در پی اعمال فشار بیشتر اقتصادی بر ایران بوده اند.

اگرچه در میان برخی سیاستمداران ایرانی همواره این تصور وجود داشته که از میان دو حزب مطرح آمریکا، حزب دموکرات مواضع معتدل تری نسبت به ایران دارد، این "باراک اوباما"، سناتور دموکرات و نامزد ریاست جمهوری در این حزب بود که این طرح را به سنا ارائه کرد.

طرح سناتور اوباما در صورت تبدیل به قانون، متحدان آمریکا، شرکت ها و اشخاص حقوقی سرمایه گذار در صنایع نفت و گاز ایران را برای خروج سرمایه های خود از ایران و قطع رابطه تجاری با جمهوری اسلامی تحت فشار می گذارد.

بر اساس طرح دیگری که توسط "بارنی فرنک" رییس کمیسیون بازرگانی و "تام لنتوس" رییس کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان ارائه شده است، دولت آمریکا موظف می شود هر شش ماه یکبار فهرستی از شرکت هایی تهیه کند که میزان سرمایه گذاری آنها در صنایع نفت و گاز ایران فراتر از بیست میلیون دلار (در سال) است.

ارائه کنندگان این طرح معتقدند با دسترسی به این فهرست، سرمایه گذاران می توانند در معاملات خود با شرکت های خارجی با آگاهی بیشتری تصمیم بگیرند و درعین حال مقامات محلی و ایالتی اجازه می یابند هرگونه سرمایه گذاری در شرکت های موجود در فهرست سیاه دولت را ملغی کنند. فراتر از این، حتی اگر مدیران برای چنین اقدامی با شکایت حقوقی افراد مواجه شوند، مورد حمایت قرار خواهند گرفت.

همه سرمایه گذاران در یک فهرست

اگرچه ملزم شدن دولت آمریکا به تهیه این فهرست منوط به طی مراحل قانونی در کنگره و موافقت نهایی رییس جمهوری است، اما مدت هاست در ساختمانی به جز کاخ سفید چنین فهرستی تهیه و منتشر شده است.

موسسه محافظه کار "آمریکن انترپرایز" که کارشناسانش تا حد زیادی زمینه ایدئولوژیک حمله به عراق را پیشاپیش برای کاخ سفید فراهم کرده بودند، این بار فهرستی جهانی از شرکت هایی را فراهم کرده که با ایران ارتباط تجاری دارند و البته این ارتباط تنها به سرمایه گذاری در صنایع نفت وگاز منحصر نمی شود بلکه حمل و نقل، مهندسی و ارتباطات را هم در حوزه سرمایه گذاری های این فهرست قرار می دهد.

	طرح جدید کنگره آمریکا عمدتا صنایع نفت و گاز ایران را هدف قرار داده است

نام شرکت هایی چون زیمنس، دایملر- کرایسلر و فولکس واگن آلمان، رنو و پژوی فرانسه و نیز ولوو و اریکسون سوئد در فهرست تهیه شده توسط آمریکن انترپرایز قراردارد و بی شک شرکت های اروپایی از زمان منتشر شدن این فهرست در هشت روز پیش، با نگرانی بیشتری خبرهای کاخ سفید را پی می گیرند.

اگرچه آمریکن انترپرایز از مطرح ترین گروه هایی است که مدتهاست برای فشار گسترده به ایران در تلاشند، با این حال دانیل پلتکا، معاون مطالعات سیاسی دفاعی این موسسه معتقد است دولت آمریکا تا کنون تمایلی نداشته است با وارد کردن فشار بیشتر بر شرکت های اروپایی باعث ناخرسندی متحدان خود شود.

آمریکن انترپرایز که دیدگاه اصلی گردانندگان آن تغییر رژیم در ایران است و توسل به گزینه نظامی علیه ایران را، هم سو با منافع آمریکا می داند، این طرح را سرمایه گذاری جهانی در ایران نام گذاشته است.

در این طرح کشورها و شرکت های وابسته به آنها که با ایران مبادلات تجاری دارند شناسایی شده اند و میزان صادرات و وارداتشان به ایران در سالهای گذشته و نوع ارتباط تجاری، محصولات و تکنولوژی های مورد مبادله، میزان سرمایه گذاری و حوزه های آن با جزئیات مشخص شده است.

اگرچه دموکرات ها در آمریکا پیش از این هم سابقه اعمال تحریم علیه جمهوری اسلامی را داشته اند و برای نخستین بار دولت جیمی کارتر در پی بحران گروگانگیری در سفارت آمریکا دست به تحریم ایران زد، اما شاید آنچه طرح جدید دموکرات ها برای اعمال فشار اقتصادی گسترده تر بر ایران را قابل توجه می کند، همراهی آنها با محافظه کاران تندروی آمریکایی است که تلاش برای خروج سرمایه گذاری ها از ایران را رهبری می کنند.

	در ایران تقریبا تمامی کتاب های منتشره درباره اسرائیل با رویکردی شدیدا منفی نوشته شده اند

ممکن است به یاد فیلم های تاریک و یخ زده جاسوسی در دوران جنگ سرد افتاده باشید، اما اینها تنها بخش کوچکی از عناوین کتاب های منتشر شده درباره اسرائیل در ایران معاصر است. و البته در این گوشه جهان هم جنگ سردی دیگر وجود دارد: دست کم در ایران بعد از انقلاب نام اسرائیل به مسئله فلسطین گره خورده و به همین خاطر است که تقریبا تمامی کتاب های منتشره درباره اسرائیل با رویکردی شدیدا منفی نوشته شده اند. کتاب های انتشار یافته درباره یهودیت و یهودیان ایرانی البته اوضاع بهتری دارند، اما نمی توان مدعی شد آنها هم تیررس نگاه دولتی دور مانده اند.

به دلیل حساسیت موضوع در ایران هیچ کدام از کارشناسان یا ناشرانی که با بی.بی.سی صحبت کردند حاضر نشدند نامشان در این گزارش برده شود.

یکی از این کارشناسان که در حوزه تاریخ معاصر تخصص دارد می گوید: در تمامی کتاب هایی که در مورد اسرائیل و فلسطین چاپ می شود آزادی قدس و مقاومت، "حق مشروع و همیشگی" مردم فلسطین شناخته می شوند.

او ادامه می دهد: "اکثر نویسندگان و مترجمان ایرانی با توجه به رویکرد نظام جمهوری اسلامی با دیدی به شدت بدبینانه به اسرائیل می نگرند. البته شماری از آنها به وجود نظم متکی به جریان های مختلف سیاسی و اجتماعی در اسرائیل معترفند."

انتشاراتی ها: اکثرا دولتی

تقریبا با اطمینان می توان گفت که بیشترین کتاب های مربوط به اسرائیل را انتشاراتی های دولتی و نیمه دولتی به چاپ می رسانند؛ از انتشارات کیهان، سروش، امیرکبیر، اطلاعات و ابرار معاصر گرفته تا انتشارات اسناد لانه جاسوسی، دفتر نشر و فرهنگ اسلامی، وزارت امور خارجه، مرکز پژوهش های فلسطین، سازمان عقیدتی سیاسی ارتش، سپاه پاسداران و بالاخره مرکز اسناد انقلاب اسلامی.

البته نیروهای ملی مذهبی و انتشاراتی های وابسته به آنها مانند چاپخش و شرکت سهامی انتشار (قبل و بعد از انقلاب) کتاب هایی درباره اسرائیل منتشر کرده اند؛ مثل کتاب تاریخ یهود، مذهب یهود (بار سنگین سه هزاره) اثر اسرائیل شاهاک با ترجمه مجید شریف.

یکی از کارشناسان امور اسرائیل که دبیری انتشار یک مجموعه کتاب مرتبط با اسرائیل و فلسطین در سازمانی دولتی را بر عهده داشته می گوید: کتاب هایی را که ملی مذهبی ها چاپ کرده اند چون دقیقا با رویکرد دولتی منطبق نیستند در حاشیه قرار می گیرند.

ناشران مستقل که کتابی درباره اسرائیل منتشر کرده باشند انگشت شمارند؛ مثلا نشر کویر که در سال ۱۳۷۸ کتاب "رهبران اسرائیل" را با عنوان فرعی "زندگی نامه کارگزاران سیاسی، نظامی، اقتصادی، و اجتماعی صهیونیسم و اسرائیل" منتشر کرد. یا انتشارات روزنگار که در سال ۱۳۸۱ کتاب "دین و دولت در اسرائیل" را از احمد زیدآبادی، روزنامه نگار، انتشار داد.

انجمن کلیمیان ایران هم کتاب هایی در مورد یهودیان منتشر می کند. یک اقلیت مذهبی به بی.بی.سی می گوید:‌ انجمن کلیمیان ایران پیش از انقلاب در اموری مانند چاپ کتاب فعال تر بود. آنها حالا فقط کتاب های مذهبی منتشر می کنند. از این دست کتاب ها می توان به "س‍ی‍دور ی‍ش‍اری‍م"‌ (ک‍ت‍اب‌ ن‍م‍از ی‍ه‍ودی‍ان‌) اشاره کرد که در سال ۱۳۸۲منتشر شده است.

بهتر است اینجا یادی بکنیم از انتشاراتی "یهودا بروخیم" که کتاب ۳جلدی "تاریخ یهود ایران" به قلم حبیب لوی را قبل از انقلاب سال ۵۷ منتشر کرد. چنین ناشرانی در ایران بعد از انقلاب اصلا حضور ندارند.

سفارش های دولتی؟

یک کارشناس ارشد تاریخ معاصر جهان که نمی خواهد نامش برده شود به بی بی سی می گوید: "کتاب های مربوط به فلسطین را به می توان به کتاب های ترجمه شده و تالیفی دسته بندی کرد که گروه اخیر هم خود به دو شاخه تقسیم می شوند: کتاب هایی که توسط محققان نوشته می شود و پایان نامه های دانشجویی که پس از دفاع توسط ناشران مستقل و دولتی چاپ می شوند. او ادامه می دهد: معمولا مراکز مطالعاتی و تحقیقاتی وابسته به نهادهای حکومتی موضوعاتی را در این حوزه به مولف سفارش می دهند و بعد از آن منتشر می کنند."

اما چاپ کتاب در مورد اسرائیل در دوران قبل از جمهوری اسلامی چگونه بوده است؟

پیش از انقلاب اسلامی

قبل از انقلاب شاید اکبر هاشمی رفسنجانی - رئیس جمهوری اسبق ایران - جزء اولین افرادی بود که با ترجمه کتابی از اکرم زعیتر به موضوع اسرائیل و فلسطین پرداخت. این کتاب با نام "سرگذشت فلسطین یا کارنامه سیاه استعمار" در قم منتشر شده است.

کتاب های دیگری چون "ما و مسئله فلسطین" نوشته جمال عبدالناصررا می توان در همین گروه قرار داد که در سال ۱۳۵۱ توسط انتشارات آرمان چاپ شد.

کارشناس تاریخ معاصر جهان در اینباره می گوید: پیش از انقلاب ایران، انجمن های اسلامی دانشجویان ایرانی در خارج از کشور کتاب هایی را در مورد فلسطین منتشر می کردند. در سال های آخر رژیم پهلوی هم مخالفان که از روابط دو دولت ناراضی به نظر می رسیدند جزواتی را در خانه های تیمی با شماره جعلی کتابخانه ملی منتشر و مخفیانه پخش می کردند.

او ادامه می دهد: شمار زیادی از مخالفان دولت وقت در خارج از کشور و در پایگاه های الفتح در سوریه، لبنان و مصر آموزش می دیدند و با مسئله فلسطین ارتباط عمیقی پیدا می کردند. آنها هنگام بازگشت به ایران کتاب هایی عربی به ایران می آوردند که گاهی اوقات ترجمه می شد.

موضوعات: در چنگال صهیونیسم ...

اکثر انقلابیون ایرانی که رویکردی مذهبی یا مارکسیستی داشتند به اسرائیل با دیدی منفی نگاه می کردند. مسئله فلسطین و رابطه گرم آمریکا و اسرائیل مهم ترین دلیل این نگاه به شمار می رفت. بعد از انقلاب اسلامی با سفر یاسر عرفات رهبر فلسطینی ها به ایران در سال ۵۷ پیوند ها میان دو طرف گسترش یافت. در جریان جنگ ایران و عراق هم شعار "راه قدس از کربلا می گذرد" نشان دهنده نوع نگاه رهبران جمهوری اسلامی به ماجرای فلسطین و اسرائیل بود.

فراغت از جنگ باعث شد که نهادهای فرهنگی وابسته به دولت روند انتشار کتاب های در مورد اسرائیل و فلسطین را شدت بخشند. در میان سیاستمداران ایرانی به جز هاشمی رفسنجانی، اشخاصی چون علی اکبر ولایتی وزیر امور خارجه اسبق جمهوری اسلامی و جمیله کدیور روزنامه نگار و همسر عطاء الله مهاجرانی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در دوران خاتمی چندین جلد کتاب درباره فلسطین نوشته اند.

کتاب های منتشره در مورد اسرائیل در ایران را می توان به چند دسته تقسیم کرد. کتاب هایی که می توان از آنها به "ادبیات مقاومت" تعبیر کرد اولین دسته هستند. اشعار و نوشته های شاعران فلسطینی مانند غسان کنفانی و محمود درویش به کرات در ایران چاپ می شوند.

نویسندگان، به مسئله یهودیت و یهودیان ایرانی هم پرداخته اند. کتاب هایی چون "عرفان یهودی"، "مراسم عزاداری" "اسناد مهاجرت یهودیان ایران" یا "برگزیده تورات" در ایران بعد از انقلاب منتشر شده اند. در میان این گونه کتاب ها می توان از روش‌ زن‍دگ‍ی‌ (ق‍وان‍ی‍ن‌ و رس‍وم‌ م‍ل‍ت‌ ی‍ه‍ود) نام برد که در سال ۱۳۶۴ چاپ شد.

و البته کتاب هایی با رویکرد منفی هم در این بخش منتشر شده است. یکی از نمونه های آن کتاب وام‍داران‌ ن‍اس‍پ‍اس‌ (ت‍اری‍خ‌ م‍خ‍ت‍ص‍ر ی‍ه‍ودی‍ان‌ و ی‍ه‍ود در ای‍ران‌: از گ‍ذش‍ت‍ه‌ ت‍ا ک‍ن‍ون‌) است که در سال ۱۳۸۴ توسط ع‍ل‍ی‌اک‍ب‍ر رس‍ت‍م‍ی منتشر شد. "ق‍وم‌ ع‍ه‍دش‍ک‍ن‌ (داس‍ت‍ان‌ ق‍وم‌ ب‍ن‍ی‌اس‍رای‍ی‍ل‌)" نوشته پیروز قاسمی نیز در سال ۱۳۷۴به چاپ رسید.

نفوذ و قدرت "صهیونیسم"

با این حال در طول سال های گذشته، کتاب هایی مهم نیز در ایران منتشر شده است. مانند کتاب "فرزندان استر" که مجموعه مقالاتی درباره تاریخ و زندگی یهودیان در ایران است و در سال ۲۰۰۲ میلادی، (۱۳۸۱ شمسی) به همت هومن سرشار در آمریکا به زبان انگلیسی منتشر شد. این کتاب در ایران در سال ۱۳۸۴ توسط «نشر کارنگ» با ترجمه مهرناز نصریه چاپ شد که جنجال های فراوانی را بر انگیخت، چون پانویس های ناشر به اعتقاد یک نویسنده یهودی به "یک ردیه کاملِ متن کتاب تبدیل شد."

زمستان گذشته هم کتاب ارزشمند جریانات بزرگ در عرفان یهود اثر گرشوم شولم توسط نشر نیلوفرمنتشر شد.

بخش دیگری از کتاب های منتشره درباره اسرائیل، وضعیت داخلی این کشور را مورد بحث قرار می دهند. کتاب هایی مانند ارتش اسرائیل و اقتصاد اسرائیل از این دسته اند. دو کتاب "برآورد استراتژیک اسرائیل" و "ک‍ت‍اب‌ خ‍اورم‍ی‍ان‍ه‌ (۳) (وی‍ژه‌ ب‍ررس‍ی‌ م‍س‍ائ‍ل‌ داخ‍ل‍ی‌ رژی‍م‌ ص‍ه‍ی‍ون‍ی‍س‍ت‍ی‌)" هم که توسط نشر ابرار معاصر منتشر شده اند تخصصی تر از بقیه به شمار می آیند.

با این حال کتاب هایی که درباره نفوذ و قدرت "صهیونیسم" در جهان صحبت می کنند بیشترین حجم کتاب های منتشر شده ایرانی در مورد اسرائیل را تشکیل می دهند. کتاب هایی مانند تدارک جنگ بزرگ، تروریسم صهیونیسم یهودی، نفوذ صهیونیسم بر رسانه ها، فراماسونری و یهود، و رابطه صهیونیسم و بهائیت از این دسته اند. روابط آمریکا و اسرائیل هم به شدت مورد توجه ناشران دولتی ایرانی قرار دارد. ارتباط رژیم گذشته با اسرائیل نیز در چندین کتاب مورد بررسی قرار گرفته است از جمله "ساواک و دستگاه اطلاعاتی اسرائیل" (مرکز مطالعات و پژوهشهای سیاسی) و "مناسبات ایران و اسرائیل در دوره پهلوی دوم" (مرکز اسناد انقلاب اسلامی).

"دروغ بزرگ"؟

هولوکاست موضوع دیگر مورد توجه نویسندگان ایرانی در طول این سال ها بوده است. حتی نام این کتاب ها مثل "افسانه قتل عام یهود"، "هولوکاست حریم ممنوعه: بزرگترین دروغ تاریخ"، و "دروغ مقدس غرب" نمایانگر دیدگاه کاملا منفی این نویسندگان است.

کتاب هایی چون اسطوره های بنیانگذار سیاست اسرائیل اثر روژه گارودی به کرات در ایران منتشر می شوند. البته در طول سال های گذشته کتاب هایی مانند تاریخ داخائو – نشر نی – منتشر شده اند و به مسئله اردوگاه های کار اجباری و مرگ در دوران آلمان هیتلری پرداخته اند. کتاب مرگ کسب و کار من است، اثر روبر مرل با ترجمه احمد شاملو در این سال ها بارها تجدید چاپ شده است. این کتاب داستان هولوکاست را از زبان معمار اردوگاه مرگ آشوویتس روایت می کند.

اما آیا انکار هولوکاست توسط رئیس جمهوری ایران و سخنان او مبنی بر محو اسرائیل از نقشه بر روی انتشار این کتاب تاثیر گذاشته است؟

یک ناشر معتبر سیاسی به شرط فاش نشدن نامش به بی.بی.سی می گوید که دیگر امکان نشر چنین کتاب هایی با توجه به رویکرد جدید جمهوری اسلامی وجود ندارد. او می گوید:‌ "به یک مترجم که قرار بود کتاب خاطرات آن فرانک را برای ما ترجمه کند گفتیم فعلا دست نگهدارد." آن فرانک یک دختریهودی هلندی قربانی هولوکاست است و کتاب خاطرات او در چندین فهرست از بهترین کتاب های قرن قرار دارد.

کتاب های درسی و ادبیات کودک

در همین حال یک کارشناس ادبیات کودک می گوید: شاید اوایل انقلاب چاپ کتاب هایی درباره اسرائیل و فلسطینیان در حوزه کودک زیاد تر بود، اما حالا به شدت کم شده است و دیگر نمی توان آن را "جریان" توصیف کرد. او ادامه می دهد: در کتاب های درسی هم زیاد در این مورد صحبت نمی شود.

در همین حال یک کارشناس تاریخ معاصر می گوید: در کتاب های درسی چاپ شده در ایران موجودیتی به نام اسرائیل به رسمیت شناخته نشده و همه جا به عنوان "فلسطین اشغالی" از آن یاد می شود، به طوری که دانش آموزان تا زمان پایان تحصیلات متوسطه به درستی نمی دانند که اسرائیل کجاست و فلسطین کجاست؟

احتمالا کتاب آخر

و به نظر می رسد کتاب "صلح فلسطینی نه تبعیض نژادی" اثر جیمی کارتر رئیس جمهوری اسبق آمریکا که که توسط چندین مترجم در ایران ترجمه و آماده چاپ شده آخرین کتاب از این دست باشد.

با اینکه کتاب کارتر با انتقاد محافل یهودی مواجه شده هنوز چاپ آن در ایران در هاله ای از ابهام قرار دارد، چون موضع او حمایت از روند صلح اعراب و اسرئیل است که با مخالفت همیشگی ایران روبروست و رسانه های دولتی آن را "سازش" توصیف می کنند.

باید دید آیا جمهوری اسلامی به چاپ این کتاب راضی خواهد شد یا نه؟

ماهان کاوه
روزنامه نگار

بنابر اين گزارش، اگر کشورهای جهان از لحاظ آزاديهای سياسی و مدنی در هفت طبقه تقسيم بندی شوند، ايران در طبقه ششم، يعنی تنها يک طبقه بالاتر از پايينترين حد ممکن جای می گيرد.

اين مؤسسه گزارش خود را به مناسبت روز جهانی آزادی مطبوعات منتشر کرده و طی آن از اقدامات حکومت ايران در مسدود کردن سايتهای اينترنتی و اجباری کردن ثبت اين سايتها، بازداشت روزنامه نگاران و وبلاگ نويسان و توقيف مطبوعات انتقاد کرده است.

در اين گزارش در عين حال اشاره شده که مردم با استقبال فزاينده از اينترنت و شبکه های راديويی و تلويزيونی که از خارج برای اين کشور برنامه پخش می کنند به محدوديتهايی که حکومت ايران بر رسانه ها اعمال می کند واکنش نشان داده اند.

مديرعامل خانه آزادی نيز در اين گزارش، مردم ايران را در يافتن راهی برای دستيابی به اطلاعات فيلتر نشده درباره حکومت خود و جهان خارج، موفق دانسته است.

در گزارش خانه آزادی آمده که: "داشتن دیشهای ماهواره ‌ای ممنوع است، اما شمار فزاینده ‌ای از مردم در سراسر کشور به کمک آن به منابع خبری جهانی دسترسی پیدا می‌ کنند، رادیو نیز امکاناتی برای بخش گسترده ‌ای از جمعیت ایجاد می ‌کند و به آنها امکان شنیدن گزارشهای خبری بین‌ المللی را می ‌دهد؛ که از آن جمله می ‌توان رادیو فردا و رادیو بی بی سی را نام برد".

بنابر اين گزارش، استفاده از اینترنت در ايران سیر صعودی می پیمايد و نزدیک به هفت میلیون ایرانی، يعنی ده درصد جمعیت اين کشور به اینترنت دسترسی دارند و در سایتهای اينترنتی عقاید و نظراتی بیان می ‌شود که روزنامه‌ ها از چاپ آن ناتوانند.

در اين گزارش همچنين با اشاره به اينکه روزگاری ايران پرتحرکترين فضای مطبوعاتی خاورميانه را دارا بود آمده که به دليل محدوديتهای حاکم بر مطبوعات ايران، خودسانسوری به امری عادی و رايج در اين کشور تبديل شده است.

خانه آزادی که اين گزارش را منتشر کرده است در سال 1941 به دست النور روزولت، همسر رئيس جمهور وقت آمريکا و وندل ويلکی بنياد نهاده شد که در انتخابات رياست جمهوری، رقيب جمهوريخواه فرانکلين روزولت بود.

خانه آزادی که مؤسسه ای مستقل و غيردولتی است هدف خود را حمايت از گسترش آزادی در جهان اعلام کرده است.

خانه آزادی اخيراً ماهنامه ای اینترنتی به دو زبان فارسی و انگليسی نيز منتشر می کند که گذار نام دارد.

	اینکه چه روندی منجر به بازداشت حسین موسویان شده است، اهمیتی بیش از اصل بازداشت او دارد

پیش از این، رسانه های نزدیک به محمود احمدی نژاد رئیس جمهور ایران به نقل از منابعی که هویت آنها را فاش نکرده بودند، اتهام آقای موسویان را "ارتباط با بیگانگان و ارائه اطلاعات به آنها" اعلام کرده بودند، اتهامی که از نظر نهادهای امنیتی ایران جاسوسی تلقی می شود.

اما آقای مرتضوی از تأیید یا تکذیب چنین اتهامی علیه حسین موسویان خودداری کرده و مسئله را به تکمیل تحقیقات و صدور حکم در این باره موکول کرده است.

آقای موسویان برجسته ترین مقام جمهوری اسلامی است که در دوران اخیر بازداشت و خبر بازداشت او نیز اعلام شده است.

از همین رو، دستگیری و بخصوص اعلام علنی آن، از نظر سیاسی اهمیت ویژه ای دارد.

در طول بیست سال گذشته حسین موسویان سمتهای مهمی در نظام سیاسی ایران به عهده داشته که مهمترین آنها عهده داری سفارت ایران در آلمان و عضویت در شورای عالی امنیت ملی و حضور در هیئت مذاکره کننده هسته ای ایران است.

از نظر موضع سیاسی نیز آقای موسویان از همکاران نزدیک حسن روحانی دبیر پیشین شورای عالی امنیت ملی ایران و حامیان اکبر هاشمی رفسنجانی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام محسوب می شود.

در واقع همین نزدیکی به حسن روحانی و آقای رفسنجانی، بازداشت آقای موسویان را به مسئله ای پیچیده و اسرارآمیز تبدیل کرده است.

سکوت نزدیکان سیاسی حسين موسويان شاید ناشی از رایزنيهای پشت پرده آنان با مقامهای ارشد نظام برای آزادی او باشد، اما اگر چنین رایزنيهایی در کار نباشد، در آن صورت ادامه اين سکوت یا به معنی پذیرش خطاهای امنیتی آقای موسویان است یا اینکه آنان خود را نیز در معرض خطر می بینند

اگر اتهامی که رسانه های نزدیک به آقای احمدی نژاد علیه حسین موسویان مطرح کرده اند، دلیل اصلی بازداشت وی باشد، در آن صورت، بازداشت وی ابعاد بغرنجتری نیز پیدا می کند.

مسئله "ارتباط با بیگانگان" که برخی محافل رسانه ای و امنیتی جمهوری اسلامی در ماههای اخیر نسبت به آن هشدار می دهند، در واقع نمی تواند برای فردی با موقعیت حسین موسویان امری غیرعادی و شگفت انگیز باشد چراکه هر خبرنگار یا هیئت خارجی که از ایران دیدار کند، طبیعی است که خواستار دیدار با وی و آشنایی با نقطه نظراتش در باره برنامه هسته ای ایران باشد.

آیا دیدارهایی از این دست، سبب بازداشت آقای موسویان شده است؟

قاعدتاً تا زمانی که اتهام وی به صورت رسمی اعلام نشود، نمی توان در این باره با قاطعیت داوری کرد، اما از نوع خبررسانی رسانه های نزدیک به دولت ایران می توان پی برد که دخالت نوعی تسویه حساب سیاسی و جناحی در بازداشت حسین موسویان منتفی نیست.

آقای موسویان در طول دولت آقای احمدی نژاد یکی از منتقدان رویکرد این دولت در مورد برنامه هسته ای ایران بوده و به دلیل تسلطش بر پرونده هسته ای ایران، معمولاً انتقادهایش در این باره در افکار عمومی بی اثر نبوده است.

نقد صریح سیاست هسته ای دولت آقای احمدی نژاد توسط آقای موسویان با ادعای برخی سایتهای نزدیک به دولتی مبنی بر اینکه وی اطلاعات پرونده هسته ای ایران را به بیگانگان انتقال داده است، مغایرت دارد، چراکه عموم کسانی که درگیر جرمهای امنیتی اند، برای دور نگه داشتن خود از چشم سازمانهای امنیتی، از نقد صریح سیاستهای دولت حاکم پرهیز می کنند.

سرنوشت آقای موسویان جهتگیری سیاست در ایران را تا اندازه زیادی روشن خواهد کرد

نکته مهمتر در بازداشت آقای موسویان اما نزدیکی سیاسی وی به آقای رفسنجانی و حسن روحانی است، افرادی که به نظر می رسد آقای احمدی نژاد و هوادارانش آنها را مؤثرترین نیروهای مخالف خود در نظام سیاسی ایران تلقی می کنند.

صرف بازداشت آقای موسویان و اعلام علنی آن، از نظر سیاسی هشداری به رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و رئیس مرکز پژوهشهای استراتژیک قلمداد می شود، از همین رو، اینکه چه روندی منجر به بازداشت حسین موسویان شده است، اهمیتی بیش از اصل بازداشت او دارد.

اگر مجموعه نظام سیاسی ایران در تصمیم مربوط به بازداشت آقای موسویان سهیم باشد، در آن صورت باید بازداشت وی را آغاز روندی برای حذف نیروهای وفادار به آقای رفسنجانی از درون نظام حاکم تلقی کرد، روندی که به تحکیم موقعیت محمود احمدی نژاد و مشی سیاسی او منجر می شود و فضای سیاسی ایران را افراطی تر می کند.

اما اظهار بی اطلاعی علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران از اتهامهای آقای موسویان نشانگر آن است که مسئله بازداشت وی دست کم در شورای عالی امنیت ملی مطرح نشده و از همین رو ممکن است تصمیم کل نظام سیاسی نباشد.

چنانچه بازداشت آقای موسویان اقدامی جناحی از سوی حامیان آقای احمدی نژاد و به قصد تضعیف آقای رفسنجانی باشد، در آن صورت، بازداشت وی قاعدتاً نباید به طول انجامد، موضوعی که به نوبه خود می تواند به تقویت آقای رفسنجانی و تضعیف آقای احمدی نژاد بینجامد.

نکته شگفت در این میان، سکوت نزدیکان سیاسی آقای موسویان نسبت به بازداشت وی است.

این سکوت شاید ناشی از رایزنيهای پشت پرده آنان با مقامهای ارشد نظام برای آزادی او باشد، اما اگر چنین رایزنيهایی در کار نباشد، در آن صورت ادامه سکوت نزدیکان سیاسی وی یا به معنی پذیرش خطاهای امنیتی آقای موسویان است یا اینکه آنان خود را نیز در معرض خطر می بینند.

به هر حال، سرنوشت آقای موسویان جهتگیری سیاست در ایران را تا اندازه زیادی روشن خواهد کرد.

	از پاییز سال 1381، زمان تاسیس بازتاب، تا کنون، این پنجمین باریست که سایت بازتاب توقیف می شود

بر اساس گزارشها از تهران الله وردی مقدسی فرد، معاون دیوان عدالت اداری ایران، در یک نشست خبری در تهران گفته است که که این دیوان شکایت بازتاب نسبت به حکم توقیف این سایت را رد کرده و در نتیجه وی از توقیف کامل این سایت خبر داده است.

مسئولان بازتاب درخصوص توقف فعالیت این سایت در اوایل ماه فوریه سال جاری شکایتی را به مقامات مسئول داده بودند.

در واکنش به اظهارات معاون دیوان عدالت اداری ایران، فواد صادقی، مدیر مسئول بازتاب، به خبرگزاری کار ایران گفته شاکی پرونده مطرح در دیوان عدالت اداری، بازتاب است و دیوان عدالت اداری نمی تواند بدون وجود شکایتی از فرد یا نهادی در این پرونده رای به توقیف بازتاب بدهد.

آقای صادقی در عین حال از قول یکی از قضات پرونده ، رد شکایت بازتاب را به دلیل عدم صلاحیت دیوان عدالت اداری برای رسیدگی به این شکایت دانسته است.

به گفته مدیر مسئول بازتاب دیوان عدالت اداری تنها پس از اتمام مراحل رسیدگی به شکایات در دستگاه های دولتی می تواند رای صادر کند و "گروه تعیین مصادیق سایت های غیر مجاز اینترنتی" هنوز حکم نهایی خود را به درخواست بازتاب اعلام نکرده است.

با گذشت بیش از 5 سال از حیات بازتاب علیرغم انتشار اخباری که درج حتی یکی از آنها در روزنامه های اصلاح طلب ایران به معنی توقیف دائمی آنهاست برخی صاحب نظران برآنند که این بار نیز بالا گرفتن تب توقف یا ادامه کار بازتاب بیشتر ریشه در اختلاف نظرهای مراکر متعدد قدرت در تصمیم گیری های سیاسی امنیتی نظام دارد و بعید است سایت خبری بازتاب سرنوشتی مشابه روزنامه های اصلاح طلب توقیف شده در ایران را پیدا کند

کميته تعیین مصادیق پایگاه های اینترنتی "غیر مجاز" با نمایندگانی از وزارتخانه های ارشاد، ارتباطات، اطلاعات، دادگستری و رادیو تلویزیون ايران پیشتر فعالیت بازتاب را "غیرقانونی" و ممنوع اعلام کرده بود.

از پاییز سال 1381، زمان تاسیس بازتاب، تا کنون، این پنجمین باری است که سایت بازتاب توقیف می شود.

با این حال این سایت که منسوب به محسن رضایی، فرمانده سابق سپاه پاسداران اسلامی و دبیر فعلی مجمع تشخیص مصلحت نظام و نزدیک به بخشی از محافظه کاران است تا کنون توانسته احکام توقیف خود را با پی گیری ویا رایزنی لغو کند.

دو نامه

در همین حال انتشار همزمان دو نامه، درست یک روز پیش از علنی شدن خبر رد شکایت بازتاب از توقیف این سایت، می تواند تلاش آشکار و پنهان تازه گردانندگان آن برای لغو فیلتیرنگ سایت و بلامانع اعلام شدن فعالیت دوباره آن قلمداد شود.

روز گذشته رئیس کمیته محرمانه مجلس ایران در نامه ای به غلامعلی حداد عادل رئیس مجلس، اصل مصوبه دولت محمود احمدی نژاد موسوم به مصوبه ساماندهی سایت ها را زیر سئوال برده است.

در نامه محمود مدنی به رئیس مجلس با هشدار نسبت به عواقب منفی ورود دولت به حوزه قضایی آمده کمیته چهار نفره ای که بر اساس این مصوبه تشکیل شده در حالی اقدام به توقیف بازتاب کرده که اصل مصوبه ساماندهی سایت ها توسط دیوان عدالت اداری باطل شده و بر این اساس فعالیت این کمیته غیر قانونیست.

در همین حال سایت بازتاب خود اقدام به انتشار نامه ای خطاب به محسن رضایی و انتقاد از نحوه برخورد دولت محمود احمدی نژاد با این سایت خبری کرده است.

در این نامه که تاریخ نگارش آن اسفند ماه سال گذشته، درست پس از اعلام نظر کمیته چهارنفره برای توقیف این سایت است، هیئت امنای سایت بازتاب نحوه برخورد دولت با بازتاب را باعث شگفتی و تنزل شان نهاد ریاست جمهوری دانسته است.

بازتاب تاکنون توانسته با انتشار اخبار تاييد نشده از سوی ديگر رسانه های وابسته به جمهوری اسلامی در زمينه های امنيتی، نظامی، سياسی و اقتصادی خود را تا حدی رسانه ای فراگير نشان بدهد که گاهی ابایی از انتشار اخبار پشت پرده نیز ندارد، و در مواردی با بهره گیری از ارتباطات ویژه خط قرمزهای رسانه ای در ایران را پشت سر بگذارد

در این نامه با ذکر موارد حمایت های بارز بازتاب از دولت محمود احمدی نژاد آمده است که رئیس جمهور و نزدیکانش تا کنون 15 بار از بازتاب شکایت کرده اند در حالی که چنین اتفاقی در دوره دولت پیشین و علی رغم انتقادات گزنده بازتاب از دولت محمد خاتمی حتی یک بار هم نیافتاده است.

نویسندگان این نامه در عین حال با یادآوری اینکه دولت محمود احمدی نژاد بر شانه اصولگرایان به قدرت رسیده از اینکه همین دولت تیزترین لبه تیغ خود را متوجه نیروهای انقلاب کرده ابراز تاسف کرده اند.

سیاسیون و ایجاد سایتهای خبری

سایت بازتاب تنها سایت خبری منسوب به یکی از چهره های مطرح در میان مردان سپاه یا سیاست ایران نیست.

با بالا رفتن تعداد کاربران اینترنت در ایران، سیاسیون دیگری نیز تلاش کرده اند با بهره گیری از سیات های اینترنتی به طور غیر مستقیم مواضع و اهداف خود را اعلام کنند و پی بگیرند.

سایت خبری رجا که منسوب به محمود احمدی نژاد رئیس جمهوری ایران و سایت آفتاب که نزدیک به اکبر هاشمی رفسنجانی است در میان این سایت های خبری هستند.

با این همه بازتاب تاکنون توانسته با انتشار اخبار تاييد نشده از سوی ديگر رسانه های وابسته به جمهوری اسلامی در زمينه های امنيتی، نظامی، سياسی و اقتصادی خود را تا حدی رسانه ای فراگير نشان بدهد که گاهی ابایی از انتشار اخبار پشت پرده نیز ندارد، و در مواردی با بهره گیری از ارتباطات ویژه خط قرمزهای رسانه ای در ایران را پشت سر بگذارد.

با این وجود انتشار خبرهای زرد، جنجالی و جریان ساز که در فضای رسانه ای ایران پرونده ساز خوانده می شود نیز در پرونده کاری این سایت خبری وجود دارد.

این در حالی است که با گذشت بیش از 5 سال از حیات بازتاب علیرغم انتشار اخباری که درج حتی یکی از آنها در روزنامه های اصلاح طلب ایران به معنی توقیف دائمی آنهاست برخی صاحب نظران برآنند که این بار نیز بالا گرفتن تب توقف یا ادامه کار بازتاب بیشتر ریشه در اختلاف نظرهای مراکر متعدد قدرت در تصمیم گیری های سیاسی امنیتی نظام دارد و بعید است سایت خبری بازتاب سرنوشتی مشابه روزنامه های اصلاح طلب توقیف شده در ایران را پیدا کند.

	به نظر می رسد با کنار رفتن فرماندهان نيروی انتظامی و انتخاب فرماندهان جديد، پليس نگاهش را به آنچه مفاسد اجتماعی می خواند، تغيير داده است

انتقاد سال پیش آقای احمدی نژاد از برخورد قهرآمیز با زنان و پسرانی که پوشش آنها مورد قبول نظام سیاسی ایران نیست و سکوت امسال وی در برابر برنامه نیروی انتظامی برای برخورد با این نوع افراد نشان دهنده آن است که دولت نهم جمهوری اسلامی در مورد نوع برخورد با افراد موسوم به بدحجاب متناقض عمل می کند.

در سالهای اخیر نحوه پوشش بسیاری از ایراینان اعم از زن و مرد، به بزرگترین معضل فرهنگی جمهوری اسلامی تبدیل شده و به نظر می رسد که نظام حاکم جز سیاست دوره ای تحمل و سختگیری، راه دیگری در برابر این پدیده نمی شناسد.

مقامهای جمهوری اسلامی که مشروعیت خود را به اجرای احکام شرع در جامعه ایران نسبت می دهند، خواهان رعایت حجاب اسلامی توسط عموم خانمها و پوشش مورد دلخواه خود توسط مردانند، تا ظاهر جامعه ایران رنگ مذهبی به خود گیرد.

در فقه اسلامی، شرایط خاصی برای پوشش زنان در نظر گرفته شده است، اما جمهوری اسلامی هنوز برای تعیین نوع پوشش مجاز و مناسب، قانونی به تصویب نرسانده است و از همین رو افراد و نهادهای مسئول برخورد با بی حجابی یا بدحجابی، طبق سلیقه شخصی خود، برخی از پوششها را غیر مجاز تلقی می کنند.

نکته جالب اما در این میان این است که در فقه اسلامی و قوانین شرع، مردان فقط ملزم به پوشاندن بخشی از بدن خودند که در عرف همه جوامع بشری رعایت می شود، اما برخی از نهادهای حاکم در جمهوری اسلامی، بدون توجه به قواعد شرعی، برای مردان نیز نوعی "حجاب" تعریف کرده و رعایت آن را الزامی ساخته اند.

بین معضلاتی که جمهوری اسلامی به لحاظ اجتماعی با آنها روبروست، هیچکدام مانند حجاب، اقتدار جمهوری اسلامی را به چالش نطلبیده است

برای نمونه در برخی از نهادهای نظامی و فرهنگی، به مردان آستین کوتاه اجازه ورود نمی دهند و نیروی انتظامی نیز در برنامه جاری خود برای مقابله با بدحجابان، پسرانی که تی شرت پوشیده یا موهای خود را به طرز نامتعارفی آرایش داده اند، هدف قرار داده است.

به هر حال، صرف نظر از قواعدی که شرع برای پوشش وضع کرده و تفسیری که مسئولان جمهوری اسلامی از آن دارند، بسیاری از زنان ایران دیگر خود را مقید به آنچه مورد علاقه جمهوری اسلامی است، نمی دانند و با ابداع شیوه های متنوع پوشش، عملاً باعث آزار حکومت می شوند.

جمهوری اسلامی اصرار دارد که این افراد کم شمار و محدودند اما هر ناظر عادی که از خیابانهای تهران یا دیگر شهرهای ایران عبور کند، تصدیق خواهد کرد که شمار کسانی که جمهوری اسلامی آنها را بدحجاب لقب داده است، به اندازه ای است که فضای غالب جامعه ایران را به خود اختصاص داده اند.

در واقع، همین کثرت افراد موسوم به بدحجاب است که مسئله را برای جمهوری اسلامی سخت و دشوار کرده است.

اگر تعداد افراد موسوم به بد حجاب اندک بود، جمهوری اسلامی می توانست یا با تهدید، آنها را به پوشیدن لباس دلخواه خود وادار سازد، کاری که در سالهای نخست پس از انقلاب مرسوم بود یا با نادیده گرفتن آنها، به عنوان اقلیتی ناسازگار با روند کلی جامعه معرفی شان کند.

تعداد افراد موسوم به بدحجاب به اندازه ای است که نه می توان از طریق تهدید و جریمه و حبس آنان را وادار به تمکین از اوامر حکومت کرد و نه به عنوان اقلیتی بی اهمیت نادیده گرفت

اما تعداد افراد موسوم به بدحجاب به اندازه ای است که نه می توان از طریق تهدید و جریمه و حبس آنان را وادار به تمکین از اوامر حکومت کرد و نه به عنوان اقلیتی بی اهمیت نادیده گرفت.

از همین رو، سیاست جمهوری اسلامی در برابر افراد موسوم به بدحجاب، سختگیری و تحمل به صورت دوره ای است.

در واقع مسئولان ایرانی، بخصوص در اوایل فصل گرما، برنامه های سختگیرانه ای علیه افراد موسوم به بدحجاب به اجرا می گذارند تا به آنها یادآوری کنند که نوع پوشش آنها بدون هزینه نخواهد بود و بنابراین به نفعشان است که بیشتر مراقب حجاب خود باشند.

اما دولت ایران می داند که این نوع سختگیريها را نمی توان تا مدتی طولانی ادامه داد، زیرا برخورد با جمعیتی انبوه، هم ممکن است نارضایتی خفته خانواده های ایرانی از حکومت را فعال کند و برای دولت دردسرساز شود و هم امکانات و تمهیداتی طلب می کند که تأمین آنها کار چندان آسانی نیست. بنابراین، پس از دوره ای از سختگیری، دوره ای از تحمل آغاز می شود.

به هر حال، بین معضلاتی که جمهوری اسلامی به لحاظ اجتماعی با آنها روبروست، هیچکدام مانند حجاب، اقتدار جمهوری اسلامی را به چالش نطلبیده است.

وقتی افراد موسوم به بدحجاب فضای غالب پایتخت و شهرهای بزرگ را تسخیر می کنند به معنای آن است که فرهنگ و ایدئولوژی جمهوری اسلامی در مراکز دولتی و شبه دولتی محبوس شده و جامعه به کنترل فرهنگ دیگری در آمده است.

دقیقاً به همین علت است که مسئولان جمهوری اسلامی به رغم مشکلات بی شمار پیش روی خود، هر از چندی خود را ناگزیر می بینند در برابر کسانی که آنان را بدحجاب می دانند، شدت عمل نشان دهند، هر چند که می دانند شدت عمل فقط وضع را پیچیده تر می کند.

300، ظاهرا بر اساس روایت تاریخی هرودوت از نبرد "تروموفیل" بین سپاهیان خشایارشا و گارد سلطنتی لئونیداس، پادشاه اسپارت، شکل گرفته است اما همزمانی اکران آن با موضوعات روز پیرامون ایران سبب شده است که بسیاری از ایرانیان با دیده و شک و تردید نسبت به زمان تولید و اکران آن بنگرند.

در این فیلم آشکارا پارسی ها در هیئت بدمن ها و نماینده مطلق شر و اسپارتی ها به عنوان مدافعان خیر و دمکراسی و آزادی به تصویرکشیده شده اند، طبعا با چنین تیپ سازی از دو سوی این نبرد و اغراق های فراوانی که فیلم با توجه به اقتباس از کمیک استریپ فرانک میلر در بردارد، شاید جدی گرفتن آن از نظر نقد فیلم، چندان دلیل موجهی نداشته باشد.

صرفنظر از تردیدهای بسیار جدی که در باره این روایت و سایر روایت های هرودوت در باره نبردهای ایرانیان و یونانی ها وجود دارد و برخی از مورخان معاصر از وی به عنوان قصه پرداز و نه تاریخ نگار یاد کرده اند، فیلم بیش از آن که بخواهد بر یک روایت یا قصه شبه تاریخی استوار باشد، می کوشد تا به کتاب مصور فرانک میلر وفادار بماند.

در نتیجه تمام فضا، تیپ ها و روایت های فرعی بر مبنای همین وفاداری محض بازنمایی شده است، با این حال اگر برای یک کتاب مصور این شیوه روایت قابل توجیه باشد، برای یک فیلم سینمایی حاصل چیزی جز مضحکه ای به نام فیلم نیست.

بیهوده نیست که در اغلب صحنه های جنگ و مقابله اسپارت ها با پارسی ها، صدای قهقهه خنده تماشاگران جوان سالن سینما را پر می کند، زیرا به نظر می رسد که این سیصد نفرجاودانی عینا همان کاراکترهای کارتونی با همان منطق کودکانه آن هستند.

اسپارتی ها مدافعان آزادی و دمکراسی جلوه داده می شوند،اما هر چه زشتی و پلیدی است به جبهه مقابل نسبت داده می شود، از همجنس گرایی خشایار شا گرفته تا ادعای برده داری آنها و دیکتاتوری و به خدمت گرفتن دیوها و غول ها و حرمسراهایی با زنان گوناگون و...

تیپ لئونیداس ترکیبی است از سوپرمن، کابوی و هرکول که در صحنه گاز زدنش به سیب و کشتن مجروحان ایرانی اوج این ترکیب غریب را به نمایش در می آورد.

با وجود تمام تلاشی که فیلمساز به خرج داده است تا همدلی مخاطب را با جنگجویان اسپارتی برانگیزد، به دلیل آنکه این پرسوناژها کارتونی و فاقد عمق هستند و روایت در بیان خود دچار پریشان گویی های بی مورد و ضعف های فراوان می شود، عملا این اتفاق کمتر قابل تصور است.

هر چقدر اسپارتی ها به عنوان مدافعان آزادی و دمکراسی جلوه داده می شوند، از منظر اخلاق گرایی محافظه کارانه خود هر چه زشتی و پلیدی است به جبهه مقابل نسبت داده می شود، از همجنس گرایی خشایار شا گرفته تا ادعای برده داری آنها و دیکتاتوری و به خدمت گرفتن دیوها و غول ها و حرمسراهایی با زنان گوناگون و...

با چنین سیاه و سفید نمایی های افراطی واغراق های فراوان بدیهی است که فیلم بیشتر از آنکه به قالب سینما نزدیک باشد به بازیهای ویدئویی نزدیک است که در آن منطق روایی و شخصیت پردازیهای رایج در سینما چندان مرسوم نیست.

با این حال اسنایدرقصه را از زبان تنها بازمانده نبرد روايت می کند تا به خیال خود از این مطلق گرایی صرف پرهیز کرده باشد‌ و در واقع گناه این روایت یک جانبه را بر گردن او بیندازد اما عملا این تمهید نتوانسته است منطق کارتونی فیلم را ارتقا بخشد.

اگر منطق روایی کتاب مصور بر مبنای کاراکترهای تک بعدی ، داستان سر راست و اغراق و سیاه و سفید نمایی های یکسویه استوار باشد؛ در سینما که عناصر دیگری چون فرهنگ، تاریخ و ایدئولوژی خواه ناخواه وارد حیطه خودآگاهی مخاطب می شوند، اقتباس صفحه به صفحه از یک کتاب مصور، فیلم را به یک اثر سطحی و آنچنان که منتقدان از این گونه فیلم ها یاد می کنند: فیلم بنجل(Trash Movie) بدل می کند.

در باره فیلم:

300 بر اساس اقتباس نما به نمایی از کتاب مصور فرانک میلر که در سال ١٩٩٨ منتشر شده، ساخته شده است. میلر خود هم به عنوان مشاور و هم تهیه کننده اجرایی در تولید فیلم نقش داشته است.

براساس معیارهای زیبایی شناسی میلر در این کتاب، اسپارت ها به غربی ها و پارسی ها به اعراب زمان خود شباهت داشته اند و در نتیجه معیارها و قواعد حاکم بر زندگی آنها نیز متاثر از همین پیش انگاره ها ست: براین اساس، ایرانی ها برده داری و حرمسرایی را رواج داده و زنان را در امور جاری مشارکت نمی داده اند و جنگ افروز و ویرانگر بوده اند، در مقابل اسپارت ها تنها مدافعان دمکراسی در جهان متمدن بوده اند.

چنین ایده کارتونی بی شباهت به تئوری های توتالیتر غربی و جنگ تمدن ها نیست، تئوریهایی که دمکراسی غربی را مبنای ارزشگذاری در باره موضوعات و مسائل مختلف می دانند.

بی دلیل نیست که این فیلم در اغلب موارد با نقدهای تمسخرآمیز و نیش و کنایه دار منتقدان و یا بی توجهی مطلق آنها روبرو شده است و یا صفاتی چون: "فاشیستی، نژاد پرستانه و مبتذل" به آن اطلاق شده است.

	منطق روایی فیلم 300 به کتاب مصور نزدیک است و از این همه رو تمسخر مخاطب را برمی انگیزد

کمپانی برادران وارنر اما در اطلاعیه خود در باره فیلم می گوید که این فیلم یک روایت تاریخی نیست بلکه قصه ای است به منظور سرگرم سازی بر مبنای یک کتاب مصور و مشکل دقیقا از همین جا ناشی می شود که اصرار به این شیوه بازنمایی از شرق در برابر غرب با وجود آگهی های آن که در آن همواره از آزادی و دمکراسی یاد می شود، چه دلیلی دارد.

اما در همین حال، زاک اسنایدر دردر تازه ترین مصاحبه اش با شبکه تلویزیونی MTV گفته است که نود درصد رخدادهای این فیلم بر مبنای واقعیت تاریخی است در حالی که مدتی پیش کمپانی برادران وارنر بر داستان سرایی فیلم و نه واقع گرایی بودن آن تاکید کرده بود.

300، دومین فیلمی است که براساس روایت هرودوت از نبرد تروموفیل ساخته می شود، اولین فیلم در این باره سیصد اسپارتی در سال1962 بود که در همان زمان در ایران هم به نمایش در آمده بود.

تنها بخشی که اسنایدر به درونمایه کتاب میلر افزوده است، بخش های مربوط به تلاش ملکه برای همسویی مجلس با خود برای اعزام نیرو به جنگ ایرانیان است که چندان هم به غنای خرده روایت ها در متن منجر نشده است.

300با بودجه 60 میلیون دلاری در استودیویی کوچک در برابر پرده های آبی و با یاری جلوه های رایانه ای در مدتی کمتر از 9 ماه ساخته شده است.

گذشته از استقبالی که در آمریکا از فیلم در هفته های اول نمایش آن شد و فروش آن تاکنون به مرز سیصد میلیون دلار رسیده است، بیشترین استقبال از این فیلم در یونان صورت گرفت که همچنان پس از گذشت شش هفته در صدر فیلم های پرفروش قرار دارد و رکورد فروش فیلم در این کشور را شکسته است.

300 در روز اول فروردین ماه در لندن به اکران در آمد و برای سه هفته پرفروش ترین فیلم این شهر بود. فروش کل فیلم در سراسر جهان تاکنون بالغ بر نیم میلیارد دلار شده است که بنا به اعلام کمپانی برادران وارنر دو برابر بیش از میزان پیش بینی شده بخش بازاریابی کمپانی بوده است.

تنها نمایش فیلم در یک جشنواره در جشنواره بین المللی فیلم برلین بوده است که برخی از تماشاگران آن را هو کردند.

با آغاز نمایش این فیلم، ایرانیان به اعتراض علیه آن پرداختند، ایرانیان داخل کشور با تجمع های مختلف و نوشتن مطالبی در سایت ها و وبلاگ ها گام نخست را برای مخالفت با آن چه تصویر سازی هیولاوار از ایرانیان در این فیلم نامیده می شد، برداشتند.

در ادامه اعتراضات به فیلم، ایرانیان خارج از کشور نیز با طومار اینترنتی و ساختن بمب گوگلی وارد میدان شدند و سرانجام برخی از دولتمردان جمهوری اسلامی نیز نسبت به این فیلم واکنش نشان دادند.

	زاک اسنایدر گفته است که 90 درصد این فیلم بر اساس واقعیت تاریخی تولید شده است

در تعطیلات نوروزی همزمان با اکران فیلم در اروپا، نسخه های ویدئویی این فیلم نیز به طرزی وسیع در ایران به صورت مخفیانه توزیع شد که برخی از این نسخه ها دارای زیرنویس فارسی بوده است و به گفته برخی از مشتریان فیلم های خارجی زیرزمینی، این فیلم پر مشتری ترین و در عین حال گران ترین فیلم ویدئویی خارجی در این شبکه توزیع مخفیانه در ایران بوده است.

در باره کارگردان

زاک اسنایدر متولد 1966 در ایالت ویسکانسین آمریکا است که کارش را با ساخت ویدئو کلیپ های موسیقی و تبلیغاتی از جمله برای کمپانی های معروفی چون آئودی، جیپ و بستنی مگنوم آغاز کرد.

وی تحصیلات دانشگاهی خود را در لندن با تحصیل در رشته نقاشی آغاز کرد و خیلی زودی به کتابهای مصور علاقمند شد.

به علاوه، وی در تولید مواد تبلیغاتی برای ورزشکاران برجسته ای چون مایکل جردن برای کمپانی هایی چون نایک و ری بوک مشارکت داشت و برای یکی از آگهی های تلویزیونی ش برای کمپانی جیپ جایزه ای از جشنواره کن ربوده است.

نخستین فیلم بلند او در هالیوود در سال 2004 سحرگاه مردگان نام داشت که با فروش خوبی در آمریکا روبرو شد که با توجه به درجه بندی آن برای افراد بالای هفده سال فروش موفقی ارزیابی شد.

	فیلم، نیم میلیارد دلار فروش کرده و در ایران نسخه های ویدئویی مخفیانه آن در دسترس است

وی برای همین فیلم نامزدجایزه دوربین طلایی در جشنواره فیلم کن شد که به اولین ساخته فیلمسازان تعلق می گیرد.

300، دومین فیلم زاک اسنایدر در مقام کارگردان محسوب می شود که بر اساس علاقه دیرین کارگردان به کمیک استریپی به همین نام ساخته شده است.

وی در حال حاضر در حال تولید فیلم دیگری به نام نگهبان است که باز هم براساس یک کمیک استریپ دیگرساخته می شود.

مشخصات فیلم:

خلاصه: هنگامی که لشگر عظیم خشایار شا به یونان هجوم آورده است، سیصد سرباز اسپارتی به همراه پادشاه خود در برابر آن مقاومت می کنند اما در نهایت با خیانت یک گوژپشت اسپارتی محاصره شده و از پای در می آیند اما این مقاومت اسطوره ای می شود برای گرد آوردن سپاهی بزرگتر در برابر پرشین ها (ایرانی ها) و نبرد های دیگر برای بیرون راندن آنها از یونان.

کارگردان: زاک اسنایدر، فیلمنامه: زاک اسنایدر، کرت جانستاد و مایکل گوردون، براساس داستان مصوری از: فرانک میلر و لین وارلی، مدیر فیلمبرداری: لاری فونگ، موسیقی: تیلر بیتز، تدوین: ویلیام هوی، طراح صحنه: جیمز بی. بیزل، بازیگران: جرالد باتلر( پادشاه لئونیداس) ، لنا هیدی ( ملکه)، رودریگو سانتورو (خشایارشا)، پیتر منسا (سفیرپرشیا)، محصول 2006 کمپانی برادران وارنر 117دقیقه